“Yoghurt van waterlinzen heeft een heel mooie structuur”

Waterlinzen is een veelbelovend plantje: het groeit snel en bevat veel eiwit en vitamine B12. Het zou een uitstekende duurzame vervanger kunnen zijn voor dierlijke eiwitten in ons voedselpatroon. Maar lukt het om van waterlinzen een lekker en voedzaam product te maken? En staan mensen er dan ook voor open om het te eten? Marieke Nijmeijer, docent-onderzoeker Food Commerce & Technology bij Hogeschool Inholland, en Lizette Oudhuis, lector Healthy Food & Nutrition bij Hogeschool Van Hall Larenstein, deden er onderzoek naar. In Noord-Nederland smaakt dit nu al naar meer. “We zijn daar met ons onderzoek genomineerd voor de Duurzame Dertig, als enige hogeschool tussen 29 bedrijven.” Het onderzoek van Marieke en Lizette is onderdeel van een tweejarig onderzoeksproject naar de teelt en toepassing van waterlinzen. Vijf hogescholen (Aeres Hogeschool, HAS green academy, Hogeschool Van Hall Larenstein, Hogeschool Inholland en Hanze Groningen) werken hiervoor samen met bedrijven en experts. In de eerste fase van het project is grondig onderzocht hoe je waterlinzen op een duurzame en efficiënte manier kunt telen. Vervolgens zoomden de onderzoekers in op verschillende manieren van bewerken, zoals drogen, extruderen en fermenteren. Hoe kun je daarmee de goede eigenschappen behouden of versterken? Kleur, geur en smaakMinstens zo belangrijk als de productie van waterlinzen is de consumptie. Willen mensen eraan? “Een belangrijk onderdeel van ons onderzoek is gericht op de zogenoemde sensorische eigenschappen”, vertelt Marieke. “Dus de kleur, de geur en natuurlijk de smaak. Alleen dat laatste hebben we helaas niet kunnen onderzoeken, omdat we het niet aan mensen mochten laten proeven.” Humane consumptie van waterlinzen werd in januari 2025 goedgekeurd door de EFSA, de Europese autoriteit op het gebied van voedsel veiligheid. Op dit moment was het onderzoek al in de afrondende fase. Liever ‘waterlinzen’ dan ‘eendenkroos’De onderzoekers hebben nog veel meer getest. Zo legde Marieke zich, samen met studenten, onder meer toe op consumentenacceptatie. “We hebben bijvoorbeeld bij een testpanel onderzocht of zij openstaan voor producten met waterlinzen, en wat voor producten dat dan zouden moeten zijn. Daar kwam mooie data uit. Zo blijkt de term ‘waterlinzen’ de voorkeur te hebben boven ‘eendenkroos’, zoals het plantje ook wel wordt genoemd. En mensen zeggen best bereid te zijn om waterlinzen te eten, vooral in salades en als eiwitbron in vleesvervangers.” Marieke vond het opvallend dat zoveel proefpersonen zeiden het wel te willen proberen. “We zagen daarbij geen verschil tussen mannen en vrouwen, en tussen mensen uit de stad of van het platteland.” Waterlinzenyoghurt heeft een mooie structuurMariekes collega-onderzoeker Lizette richtte zich onder meer op de functionele eigenschappen van gedroogde waterlinzen. Oftewel: lost het op, schuimt het en kun je er een emulsie van maken? Om het vervolgens te kunnen toepassen in voedingsmiddelen. “Om dit te testen hebben we er brood en yoghurt van gemaakt. Het brood zag eruit als ‘normaal’ brood, alleen had het minder volume en een iets groene kleur. De yoghurt zag er heel mooi uit qua textuur. Het had slechts een lichtgroene kleur en een enigszins grassige geur.” Bij het onderzoek werkte Lizette samen met bedrijven uit de voedingsmiddelenindustrie, zoals MCLS Europe, dat adviseerde over eventuele kleurstoffen. En Clyde Don, eigenaar van FoodPhysica, die meedacht over de allergeniteit van waterlinzen. “Tot op heden is er geen indicatie van allergeniteit van het waterlinzeneiwit, wat positief is” aldus Lizette. Genomineerd voor Duurzame DertigOok de studenten die meewerkten aan het onderzoek, hebben er veel van geleerd. “Ze hebben gezien dat je bij het ontwikkelen van innovaties niet altijd in één rechte lijn van a naar b gaat”, zegt Marieke. “Je komt namelijk drempels tegen. En studenten mochten ‘voor het echie’ samenwerken met bedrijven. Dat vonden ze best spannend: ze moesten echt met iets goeds komen.” De studenten hebben zelfs leren omgaan met massale persaandacht, vertelt Lizette. “We zijn met dit onderzoek genomineerd voor de Duurzame Dertig, als enige hogeschool tussen 29 bedrijven. Dat was wel een beleving.” De Duurzame Dertig is een prijs voor mensen en bedrijven in Noord-Nederland die werk maken van duurzaamheid. Volop kansenNa deze fase is het onderzoeksproject in principe afgerond. Maar de onderzoekers zijn zeker nog niet klaar. Marieke: “Dit project was heel breed: we hebben waterlinzen onderzocht van de teelt tot en met de consumentenacceptatie. Het vervolg erop willen we opsplitsen. In het onderzoeksvoorstel dat wij gaan indienen kijken we vooral naar de commerciële kant: hoe groot is de markt voor waterlinzen? Ook willen we de kansen van verse waterlinzen onderzoeken.” Want kansen zien de onderzoekers volop. Lizette: “Het feit dat het veel eiwit én vitamine B12 bevat, maakt waterlinzen een potentiële vervanger van dierlijke producten. Daar móeten we gewoon iets mee.” Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in het programma ‘Praktijkkennis voor Voedsel en Groen’.

Van yoghurt tot brood: HVHL onderzoekt waterlinzen als eiwitbron van de toekomst

Waterlinzen, ook bekend als eendenkroos, zijn lokaal te telen, groeien razendsnel en bevatten verrassend veel eiwitten. Daarmee vormen ze een veelbelovende plantaardige eiwitbron voor de toekomst. Binnen het project ‘Duurzame eiwitten: Eendje meer’ onderzoeken studenten en onderzoekers van Hogeschool Van Hall Larenstein (HVHL) samen met partners hoe waterlinzen toegepast kunnen worden in voedingsproducten. Praktijkgericht onderzoek naar smaak en acceptatie In een recent interview op Publinova, een platform voor praktijkgericht onderzoek binnen het hbo, vertellen junior onderzoeker Dennis ter Denge en lector Lizette Oudhuis van HVHL over hun bijdrage aan dit landelijke onderzoeksproject. Bij HVHL lag de focus op de verwerking van waterlinzen in yoghurt en brood. Samen met studenten ontwikkelde het team onder meer een hybride yoghurt op basis van melk en waterlinzen. Ook werd geëxperimenteerd met broden waarin 1% tot 5% gedroogde waterlinzen werd verwerkt (zie afbeelding). De onderzoeken richtten zich op smaak, structuur, voedingswaarde en consumentenacceptatie. Volgens Oudhuis zijn waterlinzen vooral interessant vanwege hun eiwitrijke samenstelling, het complete aminozuurprofiel en de snelle oogstcyclus van slechts vier dagen, wat ze tot een duurzaam én veelzijdig ingrediënt maakt. Samenwerking binnen het hbo HVHL werkte in dit project samen met vier andere hogescholen: Aeres Hogeschool, HAS green academy, Hanze Hogeschool en Hogeschool Inholland. Iedere partner heeft een eigen onderzoeksthema. HVHL onderzoekt onder andere de verteerbaarheid van waterlinzen en hoe consumenten de smaak en structuur ervaren. Meer weten? Lees het volledige interview met Dennis ter Denge en Lizette Oudhuis op Publinova.nl.

De Europese Unie heeft waterlinzen officieel goedgekeurd als voedingsmiddel

EU-goedkeuring Waterlinzen Waterlinzen, ook bekend als eendenkroos, zijn drijvende waterplanten die van nature in stilstaand water groeien. Ze bevatten veel eiwitten en worden in sommige Aziatische landen al langer gegeten. In Europa was dat tot voor kort niet toegestaan, maar onlangs heeft de Europese Unie waterlinzen goedgekeurd voor menselijke consumptie. Dit betekent dat ze nu officieel gebruikt en verwerkt mogen worden in voedselproducten voor mensen binnen Europa. Onderzoekers van Wageningen University & Research vormden de drijvende kracht achter de goedkeuringsprocedure. Voedzaam en duurzaam Volgens Eric de Bruin van Aeres Hogeschool bevatten waterlinzen veel eiwitten, vitamines en mineralen. Daarnaast biedt de teelt voordelen op het gebied van duurzaamheid. Erik vertelt in het radio-fragment op NH Media over het onderzoek omtrent de productie waterlinzen en de aankomende periode, waarin het product geproduceerd gaat worden in een kas bij een bollenboer. “We willen proberen om de waterlinzen circulair te produceren, met zo weinig mogelijk input van water, energie en kunstmatig licht, en binnen het seizoen te kweken.” Samenwerking met een bollenbroeier in Noord-Holland speelt hierin een belangrijke rol. “Deze samenwerking stelt ons in staat om waterlinzen onder gecontroleerde omstandigheden en onder een dak te kweken.” Consumentenacceptatie en toepassingen Een belangrijke uitdaging is om waterlinzen aantrekkelijk te maken voor de levensmiddelenindustrie en de consument. “Het is een superfood en nu geaccepteerd, maar het moet nog een plek vinden in de levensmiddelenindustrie als eiwitingrediënt,” aldus De Bruin. Smaken en kleuren spelen hierbij een rol. “We gaan sensorisch onderzoek doen naar producten die verrijkt zijn met waterlinzen.” Van stamppot tot ijs Over het gebruik van waterlinzen in gerechten en producten zijn er al verschillende ideeën en lopende onderzoeken. Ingrid van der Meer van Wageningen University & Research ziet mogelijkheden in stamppot, ravioli en pesto. Ook wordt er geëxperimenteerd met waterlinzen als ingrediënt in ijs. “Alle lichten staan op groen om de consument te laten wennen aan een duurzame eiwitbron. Waterlinzen zijn een groente met een hoog eiwitgehalte en kunnen een belangrijke rol spelen in een duurzamer voedingspatroon en de eiwittransitie.” Meer informatie? Lees het volgende artikel op NU.nl en luister het interview met Eric de Bruin op NH Nieuws (dinsdag 4 februari 2025 – minuut 21).

Maak waterlinzen tot aantrekkelijk product mét hoge eiwitkwaliteit

Een consortium van vijf hogescholen – Aeres Hogeschool, HAS green academy, Hogeschool Van Hall Larenstein, Hogeschool Inholland en Hanze Groningen – werkt samen met bedrijven en experts aan een tweejarig onderzoek naar de teelt en toepassing van waterlinzen. De centrale vraag is hoe dit eiwitrijke plantje duurzaam en op grote schaal geproduceerd kan worden, om het als eiwitbron in voedingsmiddelen te verwerken. Een van de werkgroepen binnen het project onderzoekt bewerkingstechnieken om waterlinzen veilig, aantrekkelijk en breed beschikbaar te maken. ”Verse waterlinzen zitten boordevol eiwitten, vitamines en mineralen. Dat willen we ook na de bewerking zo houden.” Het onderzoeksproject rond waterlinzen, ‘Duurzame eiwitten: Eendje meer’, startte eind 2023. Waterlinzen zijn een interessante eiwitbron: ze hebben niet alleen een hoog eiwitgehalte, maar ook een veel hogere opbrengst per hectare dan vergelijkbare eiwitbronnen, doordat het plantje heel snel groeit. Daarnaast kunnen waterlinzen geteeld worden in bestaande teeltsystemen van bloembollen, in de periode dat deze anders ‘leeg’ staan. Dit maakt waterlinzen voor de agrifoodsector een interessante eiwitbron.Het onderzoeksproject bestaat uit vier onderdelen die de hele keten beslaan: teelt, procestechnologie, productontwikkeling en kennisverspreiding. Mike van ’t Land, onderzoeker Eiwittransitie in voeding bij HAS green academy en leider van de werkgroep die zich toelegt op de procestechnologie, licht het doel van deze werkgroep toe. “Wij onderzoeken de stap in het proces nadat de waterlinzen geoogst zijn: het bewerken van de biomassa. Dit heeft twee doeleinden: allereerst willen we het product geschikt maken voor de markt. Waterlinzen zijn gevoelig voor bederf, dus zullen we het product moeten stabiliseren. Dat doen we door het te drogen. We onderzoeken welke droogtechnieken kostenefficiënt zijn én goed aansluiten bij het systeem van telen en oogsten.” Een ander doel is het behouden van de voedingswaarde van waterlinzen. Mike: ”Als je het op een te hoge temperatuur of te lang droogt, neemt de eiwitkwaliteit af. Dus zoeken we naar milde droogtechnieken, zodat waterlinzen nutritioneel interessant blijven.” Verschillende droogtechnieken testenEen van de technieken die het consortium onderzoekt, is refractance window drying. “Daarmee leg je een plastic film over een warmwaterbad van zo’n 60 à 70 graden”, legt Mike uit. “Daar transporteren we de waterlinzen overheen, en zo drogen we ze op een lage temperatuur. Dit systeem sluit goed aan bij de beoogde teelt- en oogstsystemen. Voor het opwarmen van het water gebruiken we de restwarmte uit de teeltomgeving.” Een andere droogtechniek is agitated thin film drying (ATFD). Mike voert hiermee testen uit in een pilotomgeving bij consortiumpartner Bodec, een bedrijf in procesoptimalisatie voor de voedingsmiddelenindustrie. Friso van Assema is process engineer bij Bodec en legt uit hoe ATFD in zijn werk gaat. “Je druppelt vermalen waterlinzen van bovenaf langs de wand van een holle buis. In die buis zitten ronddraaiende spatels, die ervoor zorgen dat de druppels dun verspreid worden over de wand. Dat maakt het droogproces efficiënter.” Een voordeel van ATFD is dat je de waterlinzen op lagere temperatuur kunt drogen. “Dat komt doordat de buis onder vacuüm staat. Door die lagere temperatuur blijven de eiwitten heel, en dat is wat we willen.” Potentie en uitdagingen voor de toekomstFriso is redelijk positief over de resultaten van de test met waterlinzen en ATFD. “De waterlinzen blijken met deze techniek mooi te drogen, tot een aardig goed poeder om weer verder te verwerken. Doordat de hittebelasting bij AFTD laag is, verwachten we dat de kwaliteit en functionaliteit van het product ook goed is.” Of dat zo is, wordt in een volgende fase onderzocht. “Wat we niet per se hadden verwacht, maar stiekem wel gehoopt, is dat de geur van de waterlinzen met het drogen zou veranderen. Dat is helaas niet het geval; waterlinzenpoeder dat uit het ATFD-apparaat komt, ruikt nog steeds naar gras.” Ook Mike erkent dat – hoewel smaak natuurlijk de belangrijkste factor is – de geur van waterlinzen nog een struikelblok is om het geschikt te maken voor humane consumptie. “Daar gaan we nog aan sleutelen. Een ander nadeel is de groene kleur. De industrie is niet zo happig op gekleurde producten, ze willen liever een neutraal product dat ze zelf eventueel een kleur kunnen geven.” Onderzoek naar het ontkleuren van waterlinzen valt ook binnen het onderzoeksproject; student Ilse van der Sluis van Hogeschool Inholland presenteerde onlangs haar bevindingen op dit gebied. Belangrijk om studenten te betrekkenBeide heren zijn erg te spreken over de samenwerking tussen de vijf hogescholen, studenten en bedrijven. Mike: “De samenwerking met Bodec is heel goed. We kennen het bedrijf al lang, waardoor de contacten soepel verlopen. Dat maakt dat we gemakkelijk veel kennis en ervaring met elkaar uitwisselen.” Mike vindt het daarnaast belangrijk om studenten te betrekken bij dit project. “Ik gun hen een mooi afstudeerproject – er zit meer vrijheid en eigen regie in zo’n onderzoeksopdracht dan wanneer ze één-op-één een opdracht voor een bedrijf zouden doen. Bovendien zijn studenten een belangrijk medium om de nieuwe generatie warm te maken voor nieuwe eiwitbronnen, zoals waterlinzen.” Pien Nijholt en Inge van Alphen, studenten Voedingsmiddelentechnologie aan de HAS green acadamy, waren bij de werkgroep betrokken. “Wij hebben allerlei verschillende droogtechnieken getest op de waterlinzen. Dat was interessant om te doen. We vonden het erg leuk om onderdeel te zijn van een groot consortium; we werden echt gezien als volwaardig projectlid.” Friso voegt toe: “Ik heb nog nooit eerder meegemaakt dat alle ‘groene’ hogescholen in Nederland betrokken waren bij hetzelfde project. Dat vind ik mooi. Want innovatie valt of staat bij kennisdelen; dat gaat makkelijker als je elkaar kent.” Afrondende faseHet onderzoek naar de juiste procestechnologie nadert de afrondende fase, vertelt Mike. “We hebben inmiddels allerlei technieken getest: ATFD, refractance window drying, walsdrogen, ovendrogen op verschillende temperaturen, fluidized bed drying. Die vergelijken we – met vriesdrogen als referentie – op eiwitkwaliteit en andere interessante nutritionele componenten, zoals vitaminen, vetten en vezels. Die vergelijking is eind dit jaar klaar.” Mike hoopt natuurlijk dat er een techniek tussen zit die de kwaliteit van waterlinzen op lage temperatuur behoudt én goed aansluit op de teeltmethode. De werkgroep die zich bezighoudt met productontwikkeling is nog in volle gang. Hierin wordt onder meer onderzoek

Hybride yoghurt met waterlinzen genomineerd voor Duurzame Dertig

Hogeschool Van Hall Larenstein (HVHL) was dit jaar genomineerd voor De Duurzame Dertig, een initiatief dat duurzame en circulaire innovaties in Noord-Nederland onder de aandacht brengt. De hybride yoghurt met waterlinzen, ontwikkeld door student Anouk Rustenburg, combineert plantaardige ingrediënten met traditionele yoghurt en biedt een duurzaam alternatief voor reguliere producten. Erkenning voor onderwijsinstelling In de categorie Innovatie & Design was HVHL de enige genomineerde onderwijsinstelling. De jury prees de bijdrage en noemde het bijzonder dat studenten actief betrokken worden bij projecten zoals deze. Hoewel de waterlinzenyoghurt niet won, waardeerde de jury het initiatief met de volgende woorden: “Hogeschool Van Hall Larenstein was de enige genomineerde onderwijsinstelling in de Duurzame Dertig, wat op zichzelf al compliment waardig is. En dat studenten worden betrokken in dit soort projecten is prachtig.” Toekomstperspectief: samen werken aan duurzaamheid Dennis ter Denge, junior onderzoeker bij HVHL en betrokken bij het project, benadrukt de waarde van de nominatie: “Deze erkenning motiveert ons om door te gaan met het ontwikkelen van duurzame oplossingen samen met studenten.” Het project met waterlinzen laat zien hoe innovatie en duurzaamheid hand in hand kunnen gaan en hoe onderwijsinstellingen een belangrijke rol spelen in de eiwittransitie. De hybride yoghurt is een voorbeeld van hoe alternatieve eiwitten, zoals waterlinzen, toegepast kunnen worden in alledaagse producten. Met meer onderzoek en samenwerking wil HVHL bijdragen aan een duurzamere voedselketen. In vakblad voor de voedingsmiddelenindustrie VMT verscheen dit artikel over yoghurt met waterlinzen:Yoghurt met waterlinzen? Consortium onderzoekt de mogelijkheden

Podcastaflevering ‘Hart voor Groen’ over de eiwittransitie

Lector Ingeborg Haagsma-Boels en docentonderzoeker Mike van ‘t Land vertellen in de nieuwste aflevering van onze onderzoekspodcast ‘Hart voor Groen’ over het onderzoek dat zij doen in het kader van de eiwittransitie.Het lectoraat focust zich op toepassing van plantaardige eiwitten en de verkenning van nieuwe eiwitbronnen. Mike vertelt aan de hand van het onderzoeksproject ‘Duurzame eiwitten: Eendje meer’ over de mogelijkheden van waterlinzen. Ingeborg gaat onder meer in op cellulaire agricultuur (fermentatie). Praktijkonderzoek naar waterlinzen als voedingsingrediënt Mike van ’t Land deelt in de podcast zijn ervaringen uit een lopend onderzoeksproject waarin hij, samen met vijf andere hogescholen, onderzoekt hoe de teelt van waterlinzen – ook wel bekend als eendenkroos – in Nederland gerealiseerd kan worden. “Het project waterlinzen doen we met vijf andere hogescholen, waarbij we ons echt richten op de vraag hoe we de teelt van eendenkroos in Nederland kunnen realiseren. Daarbij willen we het ook tot een stabiel ingrediënt verwerken,” zegt Van ’t Land. Naast de kansen verwijst hij echter ook op de nodige uitdagingen: “Er liggen nog een hoop uitdagingen bij dit product, ook het stukje smaak komt erbij kijken, eveneens de consumentenacceptatie.” Blik op de toekomst Van ’t Land deelt ook in de podcast zijn visie voor de komende jaren. “Ik hoop vooral dat we door kunnen, dat de potentie wordt ingezien van eendenkroos als voedingsingrediënt,” zegt hij. “Ik denk niet dat het product dan al in de schappen ligt, maar met een vervolgproject kunnen we echt gaan kijken naar wat de consument ervan vindt en wat er nodig is om de supermarkt en de consument mee te krijgen.” Nieuwe eiwitbronnen voor een groeiende wereldbevolking Naast specifieke eiwitbronnen zoals waterlinzen wordt in de podcastaflevering ook de uitdagingen van een groeiende wereldbevolking besproken en hoe nieuwe, efficiënte eiwitbronnen cruciaal zijn voor het wereldwijd voorzien in voldoende voedsel besproken. ‘Hart voor Groen’ biedt zo een interessante blik op de toepassingen, verwerking en uitdagingen rondom plantaardige eiwitten en duurzame voeding.Luister naar de nieuwste aflevering van ‘Hart voor Groen’ en ontdek hoe het praktijkonderzoek van HAS green academy bijdraagt aan een gezondere, duurzamere toekomst. De podcast is te beluisteren via Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts of via deze link.

Waterlinzen-telers hebben een lange adem nodig

De teelt van waterlinzen, ook wel bekend als eendenkroos, lijkt veelbelovend als alternatieve eiwitbron voor mens en dier. Ondanks de voordelen stuiten telers op uitdagingen, zoals strenge regelgeving en een gebrek aan bekendheid. Dit weerhoudt de sector ervan om op grote schaal te groeien, maar doorlopend onderzoek biedt hoop. Al sinds 2006 experimenteren onderzoekers en bedrijven met eendenkroos als vervanging voor soja in veevoeding, met het oog op duurzaamheid en betere lokale eiwitproductie. Onderzoek en praktijkervaring Nederlandse en Belgische onderzoeksinstellingen, zoals Wageningen University & Research en de Universiteit Gent, zijn al jaren bezig met de mogelijkheden van waterlinzen. Vijf Nederlandse hogescholen – Aeres Hogeschool, HAS green academy, Hogeschool Van Hall Larenstein, Hogeschool Inholland en Hanze Groningen – zijn in samenwerking met verschillende bedrijven een tweejarig onderzoek gestart om de teelt en toepassing van waterlinzen verder te ontwikkelen. De focus ligt vooral op het gebruik van waterlinzen in humane voeding, maar Europese regelgeving beperkt de opschaling, omdat het plantje soms te veel mangaan bevat. Telers hopen via gerichte bemesting dit probleem op te lossen en de plant volledig te gebruiken. Samenwerking en verdienmodel Een van de belangrijkste doelen van het nieuwe onderzoek is het ontwikkelen van een rendabel verdienmodel voor de lokale teelt van waterlinzen. Een praktijkvoorbeeld is een bollenkweker in Noord-Holland, die zijn kassen van juni tot september inzet voor de teelt van waterlinzen. De plant groeit uitstekend in deze lichte en warme omstandigheden, wat de productiekosten kan verlagen. De onderzoekers zien kansen om de gehele plant te benutten in plaats van een gedeelte, wat eenvoudiger en goedkoper is. Het succes van de teelt hangt echter af van samenwerking tussen verschillende partijen in de voedselindustrie. Knelpunten en vooruitzichten Hoewel waterlinzen veelbelovend zijn, staan telers zoals Erik Back nog voor praktische uitdagingen. Zo is het gewas gevoelig voor wind, wat de groei kan belemmeren. Erik Back heeft zijn vijvers daarom overkapt met tunnelkassen om de wind tegen te houden en de groeiperiode te verlengen. Hij voert het verse eendenkroos aan zijn vleesstieren, die het graag eten. Ondanks de positieve resultaten blijft grootschalige teelt noodzakelijk om het gewas commercieel aantrekkelijk te maken. Met meer onderzoek, innovatieve technieken en een sterke samenwerking tussen telers, onderzoekers en de industrie, kan waterlinzen een belangrijk onderdeel worden van de eiwittransitie, zowel voor dier- als menselijke consumptie. Lees het volledige artikel op Nieuwe Oogst.

Van onderzoek naar Food100: hoe waterlinzen de yoghurtindustrie veranderen

Afgelopen voorjaar is er op Hogeschool Van Hall Larenstein een bijzondere primeur gerealiseerd: de ontwikkeling van een yoghurt met waterlinzen. Deze yoghurt is een innovatief resultaat van onderzoek binnen het lectoraat Healthy Food & Nutrition, dat zich richt op gezonde en duurzame voeding. Anouk Rustenburg, een 21-jarige student Voedingsmiddelentechnologie uit Wieringerwerf, is één van de drijvende krachten achter dit project. Haar experimenten met eendenkroos, beter bekend als waterlinzen, hebben geleid tot de ontwikkeling van een hybride yoghurt die gezond is én vriendelijk voor de aarde. Deze prestatie heeft haar nu een plek opgeleverd in de Food 100-lijst, een lijst met de meest impactvolle voedselveranderaars van Nederland. Eiwittransitie De hybride yoghurt met waterlinzen is onderdeel van het project ‘Duurzame eiwitten: eendje meer’ dat onderzoekt hoe plantaardige eiwitbronnen zoals waterlinzen optimaal kunnen worden benut in voeding. Waterlinzen zijn niet alleen rijk aan eiwitten, maar groeien ook razendsnel en hebben een minimale impact op het milieu. Het doel van dit project is om deze voedzame plantjes te verwerken in alledaagse producten zoals yoghurt. Dit is een belangrijke stap in de eiwittransitie: het vervangen van dierlijke eiwitten door plantaardige alternatieven. Het maakt de yoghurt niet alleen gezond, maar ook een duurzame keuze voor de toekomst. Food 100 Naast haar werk aan de yoghurt heeft Anouk onlangs dus ook erkenning gekregen voor haar inspanningen in de voedselindustrie. Ze is opgenomen in de prestigieuze Food100-lijst, die jaarlijks de 100 meest impactvolle voedselveranderaars van Nederland erkent. Deze lijst is bedoeld voor mensen die zich inzetten voor een duurzamer en gezonder voedselsysteem. Anouk werd eerst genomineerd en staat nu officieel op de lijst van impactmakers. Daarnaast mocht ze zelfs de Food100-award in ontvangst nemen, een grote eer die haar harde werk en doorzettingsvermogen erkent. Deze prijs benadrukt het belang van haar bijdrage aan projecten zoals de hybride yoghurt met waterlinzen. Het laat zien hoe innovaties in de voedingsmiddelenindustrie kunnen helpen bij de eiwittransitie en bij het verduurzamen van ons voedingspatroon. Misschien staat er binnenkort wel bij iedereen een potje yoghurt met waterlinzen in de koelkast! Op de site van Hogeschool Van Hall Larenstein is het orginele artikel te vinden.

Waterlinzen productie op stoom: ”We oogsten nu 40 kilo per dag”

Student Uche Onuoha controleert de voedingsstoffen gehaltes in het water waar de waterlinzen drijven. De bakken zien er prachtig groen uit. ,,De productie is nu goed op stoom. We realiseren momenteel zo’n 40 kilo per dag’’, vertelt Uche. Hij volgt de Master Agribusiness Development bij Aeres Hogeschool en hoopt in september af te studeren en zijn diploma in ontvangst te nemen. Omdat hij gedurende de zomermaanden in Dronten is, neemt hij de verantwoording voor de productie voor zijn rekening. Dat betekent geregeld controleren of de kwaliteit van de waterlinzen goed is, op tijd oogsten en vervolgens op tijd een nieuwe bak opzetten. Om de zomermaanden goed door te komen is zijn begeleider, onderzoeker Michiel Klaassen momenteel naarstig op zoek naar een goede en grote diepvries. ,,Als deze hoge productie zo blijft, zullen we extra opslag capaciteit moeten hebben waar we het geoogste product kunnen opslaan. Studenten en of medewerkers van HAS green academy kwamen vandaag nog een grote hoeveelheid ophalen, maar dit komt in de zomerperiode ook stil te liggen. Daar moeten we op anticiperen’’, vertelt Michiel. Bij HAS green academy doen ze onderzoek naar de beste droogtechnieken om waterlinzen een veilige, aantrekkelijke een breed beschikbare eiwitbron te maken. Vanwege zijn thesis die gericht is op indoor farming kwam Uche bij het lectoraat van Eric de Bruin terecht en bij het project ‘Duurzame eiwitten: Eendje meer’. De student kende de waterlinzen alleen vanuit de sloot. Zijn familie en vrienden in Nigeria waren verbaasd wat Uche nu allemaal met waterlinzen doet. ,,Ik ben heel enthousiast over het product en zie er zeker toekomstperspectief in. Mogelijk ook voor het land waar ik vandaan kom, Nigeria. Als we er met elkaar een goed verdienmodel voor kunnen creëren en meerdere bedrijven er aan willen deelnemen dan zou ik er graag mee verder gaan.’’ Michiel is ook erg tevreden over hoe het project tot nu toe verloopt. Wat startte met één, vooraf goed geselecteerd, plantje. Is inmiddels uitgegroeid tot een groot aantal trekbakken vol met waterlinzen. De tulpenbroeier die de trekbakken heeft geleverd is ook enthousiast over het project vertelt Michiel. ,,Hij is nauw betrokken en denkt er al over na hoe hij dit in zijn bedrijf zo goed mogelijk kan implementeren.’’ Komend seizoen draait het project nog een jaar. Zomer 2025 hopen ze mooie resultaten op te kunnen leveren én hopen ze het project te verlengen met nog twee jaar. Michiel: ,,Als het aan ons ligt gaan we het project verlengen om hetgeen we nu onderzocht hebben verder te optimaliseren zodat het straks echt praktijkrijp is.’’ Op de site van Aeres Hogeschool is het orginele artikel te vinden. Ook de Financiele Telegraaf heeft het artikel Hogeschool doet onderzoek naar eiwitrijke plant – Ijs van eendenkroos geplaatst. In dit artikel komen Aeres Hogeschool-onderzoekers Michiel Klaassen en Ayella Spaapen aan het woord. Student Uche Onuoha deelt in het artikel ook meer over zijn ervaringen.

De kleur van waterlinzen: een onderzoek naar ontkleuring en toepassing

In het onderzoek naar teelt, verwerking en productontwikkeling van waterlinzen vormen studenten de drijvende kracht. Op vijf hogescholen vindt gelijktijdig toegepast onderzoek plaats, in samenwerking met Waterlinzen bevatten essentiële aminozuren en bieden een duurzaam alternatief voor dierlijke eiwitten. Maar op dit moment geeft het toevoegen van het plantje een hele donkere en onaantrekkelijke kleur aan voedingsproducten. Om de potentiële toepassing van waterlinzen in voedingsproducten te vergroten, deed student Ilse van der Sluis onderzoek naar mogelijkheden om de kleur van waterlinzen te verminderen of te verwijderen, zonder de functionaliteit van het eindproduct te beïnvloeden. Ilse studeert Food Commerce & Technology bij Hogeschool Inholland en was voor haar afstudeeronderzoek onderdeel van het consortium van Duurzame eiwitten: Eendje meer. Ilse onderzocht acht verschillende ontkleuringsmethoden. Eerst experimenteerde ze met spinazie, om later de best werkende methode toe te passen op waterlinzen. “De ontwikkeling van een methode die de kleur effectief verwijdert, kan de toepasbaarheid van waterlinzen in diverse voedingsproducten zoals eiwitrepen en muffins aanzienlijk vergroten,” legt Ilse uit. Dit zou de zichtbaarheid van waterlinzen in het eindproduct verminderen, wat ze aantrekkelijker maakt voor consumenten die misschien terughoudend zijn om groengekleurde voedingsmiddelen te consumeren. Het resultaat van Ilse’s onderzoek is indrukwekkend: de waterlinzen zijn een stuk lichter van kleur. De uiteindelijke resultaten presenteerde Ilse in haar onderzoeksposter, waarmee ze ook aanwezig was op het FICA Summer Event 2024. Waardevol netwerk van experts Naast de mooie resultaten van haar onderzoek, blikt Ilse terug op waardevolle ervaringen die ze opdeed door onderdeel te zijn van het consortium. Zo was ze aanwezig bij consortium events waar onderzoekers, bedrijven, experts en andere studenten kennis met elkaar uitwisselden, en werkte ze ook echt samen met mensen uit de industrie. Deze interacties hebben haar onderzoek verrijkt en haar een brede kijk gegeven op de toepassingen van haar werk.“Ik heb veel zelfstandig in het lab gewerkt, maar de gesprekken met experts en evenementen zoals het consortium event hebben echt een meerwaarde geboden aan mijn ervaring,” vertelt Ilse. Deze netwerkmogelijkheden boden haar directe feedback en inzichten die essentieel waren voor de voortgang van haar project. Lees meer over Ilse’s ervaring en studieloopbaan in de FICA blog.

Scroll naar boven